NGHỆ THUẬT CHỬI MẮNG RỦA SẢ CỦA NGƯỜI VIỆT NAM

Nhân loại không mấy người không chửi mắng hoặc bị chửi mắng. Chửi mắng, rủa sả là thứ ngôn ngữ không thiếu trong cuộc sống, trong văn chương của mọi dân tộc. 

Chửi là la mắng, là nói những lời thô tục, cay độc để làm nhục người khác”, đó là theo từ điển tiếng Việt thông dụng. Chửi cho bõ tức. Chửi là cần thiết, vấn đề là chửi cũng cần có văn hóa và làm cho đối phương thấy nhục cũng phải có văn hóa. 
 
Nhiều người tự hào rằng ở Việt Nam có hẳn một cái gọi là văn hóa chửi – có nghĩa là người Việt chửi có vần có vè, có ve có vẩy; chửi có bài bản, lớp lang. Nếu văn hóa được định nghĩa như là những giá trị vật chất, tinh thần do con người tạo ra trong lịch sử hay lối sống, cách ứng xử có trình độ cao thì quả thật chửi cũng là một nét văn hóa.

Trong cuốn Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam của Trần Ngọc Thêm có đoạn: “Với lối chửi có vần điệu, có cấu trúc chặt chẽ, người Việt Nam có thể chửi từ giờ này qua giờ khác, ngày này qua ngày khác mà không hề nhàm chán. Đó là một nghệ thuật độc nhất vô nhị mà không một dân tộc nào trên thế giới có được”.

Nghệ thuật chửi của người Việt cũng được biểu hiện không chỉ trong đời sống hàng ngày, trong các lĩnh vực của đời sống con người mà thậm chí còn được biểu hiện cả trong văn học. Nghệ thuật đó đã dần dần trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của dân tộc. 
NGHỆ THUẬT CHỬI MẮNG RỦA SẢ CỦA NƯỜI VIỆT NAM

Nghệ thuật chửi của người Việt trong văn học

"Bớ làng trên xóm dưới, bớ láng giềng láng tỏi …bên sau bên trước, bên ngược bên xuôi! Tôi có con gà mái xám mới ghẹ ở, nó mới lạc ban sáng mà thằng nào con nào, đứa ở gần mà qua, đứa ở xa mà lại, nó dang tay mặt, nó đặt tay trái, nó bắt mất của bà, thì buông tha thả nó ra, có đứa nào trót nhỡ tay đánh cắp con gà mái ghẹ của bà thì hãy banh lỗ tai vạch lỗ nhĩ lên mà nghe bà chửi đây này… 

Chém cha đứa bắt gà nhà bà, chiều hôm qua bà cho nó ăn nó vẫn còn. Sáng hôm nay con bà gọi nó nó vẫn còn, mà bây giờ nó đã bị bắt mất. Mày muốn sống mà ở với chồng với con mày, thì buông tha thả nó ra cho nó về nhà bà, nhược bằng mày chấp chiếm, thì bà đào mả thằng tam tứ đại nhà mày ra, bà khai quật bật săng thằng ngũ đại lục đại nhà mày lên. Ới cái thằng chết đâm, cái con chết xỉa kia, mày mà giết gà nhà bà thì một người ăn chết một, hai người ăn chết hai, ba người ăn chết ba. Mày xuống âm phủ thì quỷ sứ thần linh rút ruột ra... ".

(Đoạn chửi của bà già mất gà, trích “ Bước đường cùng” của Nguyễn Công Hoan)

Cao Bá Quát trước giờ chết chửi thề rất “đã”:

“ Ba hồi trống giục mồ cha kiếp
Một nhát giươm đưa bỏ mẹ đời ”.

Trong thơ Hồ Xuân Hương:

“ Quán Sư sao mà cảnh vắng teo
Hỏi thăm sư cụ đáo nơi neo
Đầu sư há phải gì…bà cốt
Bé ngọ con ong bé cái nhầm ”

Nghệ thuật chửi của người Việt trong đời sống hàng ngày.

Chuyện kể rằng, ở một làng quê nọ, có một chị đi hái rau muống về để nấu bữa cơm trưa. Ra đến ruộng, thôi ôi, cả ruộng rau muống non mơn mởn nay chỉ còn toàn là gốc. Ức quá, chị mới cất cao giọng chửi: "Cha tiên sư bố đứa nào ăn cắp rau muống nhà tao, mày rửa nước ao, mày xào nước giếng, mày ăn không ngon mày cho thêm tí bột nêm vào".

Lại một chuyện khác, có một cụ đã có tuổi đi đơm đó ngoài đồng. Sau khi bỏ đó xong, cụ về nhà ăn cơm và nghỉ ngơi. Đã đến lúc ra kiểm tra và nhấc đó, thì chẳng thấy còn dù chỉ là một cái, cụ điên tiết cụ chửi: 

" Trời mưa trời gió, 
Vác đó đi đơm 
Quay về ăn cơm 
Quay ra mất đó. 
Tổ sư bố nó 
Đứa nào lấy đó. Của ông! "

Nghệ thuật chửi của người Việt vô cùng đa dạng và phong phú.

Cùng là câu chuyện kể về việc bị trộm mất gà nhưng ở mỗi vùng miền trên cả nước lại có những cách nói vần vè rất độc đáo.

Ở miền Bắc:

“ Tổ cha mày  ... Cái đứa đen lòng xanh cật ... Mặt sấp mo nang ... Rình ngang rình ngửa ... Bắt gà của bà ... Ở nhà bà ... Nó là gà xương gà thịt ... Về nhà mày ... Nó là thần nanh xanh, mỏ đỏ ... Nó mổ mắt mày ... Ở nhà bà ... Nó là gà gấm gà hoa ... Sang nhà mày ... Nó là ác cầm ác thú ... là cú là cáo là báo là hổ ... Vồ cả nhà mày ... Giày cả nhà mày “

Ở Huế :

 “Cao tằng tổ đĩ, cao tằng tổ khảo, cố tổ gia tông cả ông, cả bà, cả cha, cả mẹ, chú bác, anh em, họ nội, họ ngoại, xa gần ân ái, họ gái họ trai, dưới âm phủ đội mũ mà lên, trên thiên đàng xếp hàng mà đi xuống, bay hãy vén mái tai, gài mái tóc đặng chống tai lên cho rõ, chống cửa ngõ cho cao, chặt hàng rào cho thấp để mà nghe tao chửi đây nè: 

Tàu chửi cho tan nát tông môn họ hàng cái quân khốn kiếp, cái quân vô hậu kế đợi đã ăn hết của tau bảy con gà xám, tám con gà vàng. Bay ăn chi mà ăn ác nhơn ác nghiệp, ăn một lần một chục rưỡi con gà. Bay ăn cho chồng bay sợ, cho con bay kinh, bay ăn cho ngả miếu sập đình, cho mồ cha bay chết hết để một mình bay ngồi đó mà ăn. Đồ cái quân ăn chó cả lông, ăn hồng cả hột. Cái quân không sợ trời đánh thánh đâm … bay ăn mần răng mà hết chục rưỡi con gà?”

Nghệ thuật chửi của người Việt quả thật vô cùng thâm thúy mà lại giàu giai điệu nhưng bên cạnh những mặt hay thì nó cũng còn tồn tại rất nhiều mặt hạn chế. Mà điều đó lại phụ thuộc vào chính cách mà con người chúng ta sử dụng. Tóm lại, nếu chúng ta thấy hay thì nó hay, còn nếu chúng ta thấy dở thì nó sẽ dở ! Còn nếu chửi mà gây tổn thương cho người khác - những người không gây hại gì cho chúng ta, thì đó không còn là chuyện hay hay dở nữa mà khi đó nó sẽ trở thành phi văn hóa.

Nhận xét